Gevaarlijke Stoffen: Plastic of BPA

Ook weer zoiets waar je eigenlijk nooit bij stilstaat tot je jezelf er iets meer in gaat verdiepen: want hoe giftig is plastic eigenlijk en waar gebruiken we het allemaal in?

Plastic zit eigenlijk is alles om ons heen in het dagelijkse leven. Bijna al ons eten wordt verpakt in plastic. Vervolgens verwerken wij dit weer met allerlei plastic keukenspul.
De kids lopen met allerlei plastic speelgoed rond en het ergste is: ze steken het ook nog heel vaak in hun mond. Maar de vraag is: is al dat plastic niet giftig? Krijgen we op deze manier niet veel teveel chemische stoffen binnen? Het blijkt dat er grote verschillen zitten in het type plastic waar je mee te maken hebt. Door kritisch te kijken naar het plastic kun je de hoeveelheid gif waar je mee in aanraking komt beperken. Dat niet alle soorten plastic gezond is begint langzaam bij ons door te dringen. Op babylepeltjes en speentjes zie je steeds vaker staan BPA vrij. Dit betekend dat er geen gevaarlijke weekmakers in zitten. Maar op de meeste plastics staat nog niets. Toch is het mogelijk om wat kritischer te kijken met wat voor plastic je te maken hebt. In de meeste gevallen staat op plastic namelijk een recycle code. Deze codes geven aan van wat voor materiaal het plastic is gemaakt.
plastic-recycling-codes-1024x916
Recycle codes plastic: Je moet maar eens kijken op (vaak onderkant) van een plastic product. Daar zie je vaak een driehoekje staan met cijfertjes en een afkorting eronder. Zie de voorbeelden hierboven. De relatief veilige codes zijn 1, 2, 4 en 5 en de nummers 3,6, en 7 moet je zoveel mogelijk proberen te vermijden. Om een echte plastic kenner te worden heb ik hieronder de plastics met nummer en naam in het kort uitgewerkt:

Code 1 PET: relatief veilig
PET (PETE) is de afkorting voor polyethyleen tereftalaat. Deze naam ken je waarschijnlijk iets beter omdat water- en frisdrankflessen van dit materiaal gemaakt worden de zogenaamde petflessen.  Verder zijn saladebakken, bakjes waar koekjes in zitten, olieflessen en allerlei verpakkingsmateriaal hiervan gemaakt. Dit plastic is voor eenmalig gebruik veilig.
Hergebruik deze plastics alleen niet voor een tweede maal, zoals bijvoorbeeld het navullen van je waterflesje. Het probleem van dit plastic is dat ze op den duur giftige stoffen gaan lekken zoals bijvoorbeeld acetaldehyde. Stoffen die kankerverwekkend en de hormoonbalans kunnen verstoren.

Code 2 HDPE : veilig
HDPE is een ander woord voor hoge dichtheid polyethyleen. HDPE is een vrij stevig, ondoorzichtige plasticsoort wat je zult herkennen van bijvoorbeeld flessen van schoonmaakmiddelen, shampoo, de ondoorzichtige sapflessen en plastic tassen maar ook speelgoed wordt er soms van gemaakt. Hoge dichtheid polyethyleen is veilig en je kunt het veilig opnieuw gebruiken.

Code 3 PVC: vermijden
PVC is een andere naam voor polyvinyl chloride en is een plasticsoort die je beter kunt vermijden. Gelukkig vrij snel te herkennen aan de sterke geur. Denk aan de geur van luchtbedden, opblaasbare boten, zwembandjes, zwembadjes en matrasbeschermers. Maar het zit ook regelmatig in kleren en meubels maar ook daar valt vaak de specifieke chemische geur op. De schadelijke stoffen in PVC zijn dioxine en allerlei weekmakers om het plastic flexibel te maken. Deze stoffen kunnen ons lichaam niet afstoten en hopen op in ons lichaam. Dioxine en weekmakers zijn kankerverwekkend en verstoren de hormoonhuishouding. PVC is dus zeer onveilig en dient vermeden te worden behalve als het deze phthalate vrij is. Dit is echter zelden het geval.

Code 4 LDPE: veilig
LDPE is een ander woord voor lage dichtheid polyethyleen. LDPE kennen we vooral van de plastic winkeltasjes . Verder allerlei andere zachte verpakkingsproducten en seals. LDPE is veilig in gebruik.

Code 5 PP: veilig
PP oftewel Polypropeen is een wat harder soort plastic. In de keuken zijn heel veel bakjes, schalen en lunchboxen gemaakt van polypropeen. Veel Ikea spul en Tupperware hebben deze code (let op niet alle producten, sommige producten zijn van het gevaarlijke Polystyreen / PS). Ook het meeste magnetron plastic is vaak van dit materiaal gemaakt. PP is een veilig plastic wat eventueel nog een keer opnieuw gebruikt kan worden.

Code 6 PS: vermijden
PS oftewel Polystyreen is een plastic wat je in de gaten moet houden. Polystyreen is er in een foamachtige vorm en een harde variant. Het foamachtige plastic ken je wel van bijvoorbeeld de Mac Donald. Of van de bakjes waar vlees of eieren in zitten in de supermarkt. Ook piepschuim is meestal polystyreen. De harde vorm kennen we van bijvoorbeeld frietbakjes en wegwerpbekertjes. Het is bekend dat deze bekertjes bij verhitting schadelijke stoffen lekken als styreen en Benzeen. Styreen en Benzeen zijn kankerverwekkend en hormoonverstorend. Dus als je elke dag warme thee drinkt uit zo’n bekertje op je werk dan moet je even gaan nadenken. Polystyreen is ook erg belastend voor het milieu, 71% van het plastic wat in de oceanen rond drijft is van deze soort. (zie ook Plasticsoep)

Code 7 OTHER: vermijden (tenzij het biologisch afbreekbaar plastic is)
Dan hebben we nog code 7. Dit is de grote vergaarbak van al het andere plastic. Het lastige is dat een paar jaar terug biologisch plastic ook in deze categorie is opgenomen.
Biologisch plastic is natuurlijk een goede keuze. De overige plastics met deze code zijn vaak weer des te slechter en zijn juist de meest exotische varianten. Als voorbeeld zit onder deze code policarbonaat wat weer bekend staat om het ‘lekken’ van weekmakers (BPA). Dus als plastic deze code bevat en het is geen biologisch plastic dan kun je deze het beste laten staan.

Plastic zonder code: Mogelijk onveilig
Helaas kom je het nog vaak tegen, plastic zonder code. Komt het veel in contact met je voeding of huid dan is het advies om dit zoveel mogelijk te vermijden. Fabrikanten die niet werken met een code zijn over het algemeen niet de meest professionele partijen en je kunt de vraag stellen waaruit het plastic bestaat.

Ook na het lezen van bovenstaande rijst natuurlijk meteen weer de vraag: “Wat moet ik dan als alternatief gebruiken?”. Begin bij kleine beetjes en koop het liefst geen plastic producten meer en start om zoveel mogelijk plastic te vervangen door RVS, emaille en glas.

Plastic is niet altijd te vermijden en daarnaast ook is het ook erg praktisch. Dus je ontkomt er bijna niet aan om plastic in huis te hebben. Probeer wel zo verstandig mogelijk om te gaan met plastic. In de keuken is het vaak makkelijk te vervangen door glas en rvs producten. Dan weet je zeker dat er geen gif in je voedsel komt. Harde plastics met uitzondering van PP zijn vaak beter omdat deze minder weekmakers bevatten.
Probeer daarnaast zo weinig mogelijk voedsel te bewerken in plastic. Gebruik bijvoorbeeld glazen bewaar bakjes. Doe je koekjes of snoepjes in een glazen pot of in een ouderwetse koektrommel. Vervang je boterhamzakjes door een ouderwetse broodtrommel (let wel op de plasticcode!) of gebruik broodpapier.
Een extra tip om te bepalen of je “chemisch plastic in huis hebt: Door warmte kan plastic gaan ‘zweten’ waardoor er chemische stoffen vrij komen. Dit zie je wel eens aan plastic wat uit de vaatwasser komt  wat glimmend en wat plakkerig is. Dus bij die items: weg ermee!
Omdat we tegenwoordig ook voor plastic tasjes moeten betalen (super initiatief!!) neem een opvouwbaar recyclebaar of canvas tasje mee zodat je altijd je eigen tas bijdehand hebt! Het scheelt én in je portemonnee en je denkt daarnaast ook nog om het milieu..

Advertenties

2 gedachtes over “Gevaarlijke Stoffen: Plastic of BPA

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s